Ông Trần Hữu Huỳnh, Trưởng ban Pháp chế, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam đã có những bình luận xung quanh nội dung này.

Thưa ông, một dự án luật sửa nhiều luật chưa có tiền lệ ở Việt Nam?

Đúng vậy, song lại không phải là cá biệt với thế giới. Chúng tôi đã kiến nghị khá nhiều về hình thức làm luật này khi nhận thấy những vướng mắc lớn trong hoạt động của các nhà đầu tư, các doanh nghiệp. Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực từ ngày 1/1/2009 đã có quy định về nội dung này.

Việc sửa đổi các quy định liên quan bằng một luật sẽ có thể đáp ứng nhanh chóng yêu cầu của nhà đầu tư, các doanh nghiệp, các nhà quản lý trong việc giải toả những ách tắc do các quy định chồng chéo, mâu thuẫn, trùng lắp... trong các văn bản luật liên quan. Tất nhiên, kèm theo sau đó có thể sẽ là một nghị định sửa nhiều nghị định để thống nhất hoá toàn bộ các quy định có liên quan, nhằm tạo khung pháp lý thống nhất cho hoạt động đầu tư xây dựng.

Tuy vậy, tôi cho rằng, cách tiếp cận của dự án luật này cần mở rộng theo hướng rà soát toàn bộ hệ thống văn bản quy định liên quan đến lĩnh vực đầu tư xây dựng, chứ không nên chỉ giới hạn trong một số văn bản luật. Chúng tôi đang đề nghị các nhà đầu tư, các doanh nghiệp đề xuất các nội dung cần sửa đổi để gửi Ban Soạn thảo.

Tuy nhiên, thời gian thực hiện dự án luật này khá gấp gáp, thưa ông?

Đúng là thời gian gấp, song nếu như Ban Soạn thảo thu hút được sự ủng hộ, tham gia của các đối tượng chịu điều chỉnh của văn bản luật này, đảm bảo được nguyên tắc công khai, minh bạch trong xây dựng dự thảo, thì tôi tin rằng, chất lượng của Dự án luật sẽ không phụ thuộc nhiều vào yếu tố thời gian.

Điều quan trọng là, các “nút thắt” cần phải được rà soát và tháo gỡ triệt để, tránh tình trạng giới hạn phạm vi giải quyết. Nhiều khi tháo gỡ điểm này không hết sẽ làm phát sinh những nút thắt mới và có thể tạo thêm khó khăn cho nhà đầu tư, cho doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, việc dự báo tác động của dự án luật này cũng cần phải được thực hiện một cách nghiêm túc, tránh những hệ luỵ không đáng có. Đơn cử, giấy chứng nhận đầu tư đối với dự án đầu tư trong nước đang có đề nghị bãi bỏ hẳn, do những hệ lụy mà nhiều khi cơ quan soạn thảo không lường hết khi xây dựng.

Ông có thể cho biết cụ thể hơn về vấn đề này?

Quy định để thực hiện cấp giấy chứng nhận đầu tư đối với dự án trong nước khá đơn giản. Tuy nhiên, điều quan trọng là, theo khảo sát của chúng tôi, ý nghĩa pháp lý cũng như giá trị về thông tin của giấy chứng nhận đầu tư trong nước không cao. Hơn thế, nó lại làm phát sinh khá nhiều thủ tục khi dự án có thay đổi.

Trong trường hợp giấy chứng nhận đầu tư đối với dự án đầu tư trong nước bị bãi bỏ, việc kiểm soát hoạt động đầu tư của các nhà đầu tư trong nước sẽ được thực hiện như thế nào, thưa ông?

Theo quy định của pháp luật hiện hành, đã có cơ chế kiểm soát thông qua các báo cáo về hoạt động của doanh nghiệp, như báo cáo tài chính, báo cáo về môi trường... Các cơ quan quản lý nhà nước nếu khai thác tốt cơ chế báo cáo này thì thông tin về hoạt động của doanh nghiệp, của dự án chắc chắn không bị hổng. Trong khi đó, nhà đầu tư không chịu thêm những thủ tục hành chính.

Đặc biệt, chúng tôi cũng đề nghị tách giấy chứng nhận đầu tư với giấy đăng ký kinh doanh đối với nhà đầu tư nước ngoài để đảm bảo đúng bản chất khác nhau của hai loại giấy này. Hơn thế, việc tách bạch này cũng sẽ thuận lợi cho cơ quan quản lý nhà nước trong thực hiện trách nhiệm của mình.